“Ik weet dat dit is wat ik als vrouwelijk leider de wereld in te brengen heb.”

Karin den Hollander, oprichter Stiefacademie: “Aan de tintelingen in mijn lijf wist ik welk pad ik te volgen had en wat ik in de wereld moest brengen”.

Het was een zonnige vrijdagmiddag in juni dat ik de Graduation Ceremony van Monique de Bree bijwoonde. Ze had het al maanden over jou en over The Women’s Leadership Program en ik was eerlijk gezegd ontzettend nieuwsgierig geworden. Wie waren die vrouwen waar mijn beste vriendin zo’n persoonlijke reis mee aan het maken was? Toen ik daarbuiten in de tuin zat te luisteren naar hun indrukwekkende speeches raakte ik zo geïnspireerd. Die verhalen deden echt wat met mij. Het hele weekend trilde ik nog na en wist ik dat ik op een kruispunt stond.

Een paar weken hiervoor, op 23 mei, verscheen mijn tweede boek ‘De mijne zijn de liefste’ (dat ik samen met Magda Hengst schreef). Een boek waarin we de Stiefcirkel als model introduceren om de ingewikkelde onzichtbare dynamieken binnen samengestelde gezinnen weer te geven. Jaren daarvoor heb ik mijn visie al ontwikkeld voor het oprichten van de ‘Stiefacademie Nederland’. Ik had de domeinnaam in 2014 al geregistreerd. Maar elke keer dacht ik ‘eerst moet het boek af’. En nu was het boek “De mijne zijn de liefste” er. De eerste druk zelfs al uitverkocht! Dit betekende dat ik klaar was om mijn visie tot leven te brengen! Maar… ik was er niet klaar voor. Ik kwam niet verder. Ik was moe, zat nog met mijn hele systeem in een pittige baan. Ik ben iets van negen jaar met dit boek en mijn visie bezig geweest. De laatste vijf jaar volop. Duizenden uren heb ik erin gestopt. En dat weekend besliste ik iets wat mijn lichaam al lang wist. Dit groter maken en mijn baan blijven doen, dat gaat niet. Ik raak uitgeput. Nu kan ik twee dingen doen, ik kan het boek in de kast leggen en zeggen ‘joh, ik heb ooit een mooi boek geschreven’. Of ‘ik ga dit groot maken; ik ga er vol voor, want ik heb een missie’. Aan de tintelingen in mijn lijf wist ik welk pad ik te volgen had. Ruimte maken voor wat ik in de wereld in moet brengen. Want dit durf ik wel te zeggen, zo’n boek bestaat nog niet. Zelfs niet in Amerika. 

Direct de maandagochtend die volgde, zat ik bij mijn directeur, met kloppend hart en tranen in mijn ogen, en zei ik mijn baan op. Dit vonden we allebei heel erg moeilijk. We waren zo’n goed team. En tegelijkertijd ging zij ook achter mij staan: ze vond het zo stoer dat ik voor mijn visie en ondernemerschap ging staan dat ze vervolgens een soort van Raad van Advies heeft opgezet als mijn afscheidsgeschenk. Met wie ik mijn visie, mijn successen en mijn worstelingen openlijk kan delen.

Breuk op breuk

Wat mij aan het hart gaat, zijn de kinderen die in hun jonge leven een breuk in hun thuis hebben ervaren. Door een scheiding of het overlijden van een van de ouders. Ze hebben in hun jonge jaren iets heftigs doorgemaakt. Veel van deze kinderen komen in een nieuw gezin of zelfs in twee nieuwe gezinnen wanneer beide ouders een nieuwe relatie aangaan. Een samengesteld gezin is ingewikkeld. De relatie met stiefouders en -kinderen is complex. Dat legt grote druk op de nieuwe relatie. Deze kinderen komen dan ook vaak in een nieuw gezin met opnieuw worstelende ouders. Waarvan twee op de drie samengestelde gezinnen ook weer uit elkaar gaat (het dubbele percentage ten opzichte van ‘eerste huwelijken’!). Kortom, hun opgroeien wordt bepaald door breuk op breuk. Dat is toch verschrikkelijk? Kinderen leren het hechten van hun ouders. Hoe moeten zij nu leren over liefde en over een duurzame relatie?

“Kinderen leren het hechten van hun ouders. Hoe moeten zij nu leren over liefde en over een duurzame relatie?”

Kinderen kunnen uit liefde voor hun ouders zoveel dragen

Het is pas sinds kort dat ik me realiseer dat ik dit werk echt voor de kinderen doe. Mijn ingang verloopt wel via de ouders en de hulpverleners. Maar ik kan het niet aanzien wanneer een kind naar de jeugdhulpverlening wordt gestuurd omdat het te druk is, onhandelbaar is of slecht luistert. En we dan alleen met het kind aan de slag gaan. Alsof er aan het kind iets gefixt moet worden! Terwijl die de onrust van het hele systeem in zijn of haar lichaam draagt. En daar in het gedrag uiting aan geeft. Kinderen kunnen uit liefde voor hun ouders zoveel dragen. Zelfs als hun ouders niet de juiste dingen doen dan kan een kind nog denken “als jij maar gelukkig bent mama/papa”.

Wat ik met de Stiefacademie wil bereiken is dat het voor iedereen veel bekender wordt wat het hele systeem voor impact op het kind heeft. Met het hele systeem bedoel ik de beide gezinnen, hoe de ex-partners met elkaar omgaan, de relatie met de stiefouders, eventuele stiefbroers en -zussen, nieuwe halfbroers- en zussen, bonus opa’s en oma’s, het heen-en-weer-gereis tussen huizen. Mijn missie is dat ouders, stiefouders en hulpverleners vanuit dit hele systeem leren te kijken. Een samengesteld gezin is wezenlijk anders dan een traditioneel gezin. We moeten in de maatschappij echt met z’n allen anders leren kijken. Het gaat om meer mensen dan alleen die in één  huis bij elkaar wonen. Het ziet er aan de buitenkant misschien uit als een gezin, maar dat ís het niet. In alle harten van de bewoners leven ook andere personen en is er ook veel gemis. Tegelijkertijd is het ook een rijk systeem vol ervaringen. Daar krijgen kinderen en het hele stiefsysteem toegang tot als zij met elkaar ook het verlies accepteren van dat wat er niet meer is. Het gaat om het insluiten van alles wat er is. Dus ook het afscheid, het verdriet en het gemis. Het is zo belangrijk voor de emotionele ontwikkeling van kinderen dat dit alles er mag zijn. De hechting werkt door in de rest van je leven. Was je welkom? Waren je diversiteit aan emoties welkom? Werden je behoeften gezien? Een hele uitdaging voor de ouders en stiefverzorgers in het systeem om binnen de uitdagingen hier ook goed oog voor te hebben. Daarom is het ook belangrijk dat er hulp is voor de ouders en dat de hulpverleners ook systemisch gaan kijken. Zo vaak wordt het ook vanuit de hulpverlening nog bekeken als een ‘gezin’. Dat er veel onzichtbare dynamieken op het systeem staan die het gedrag van de kinderen bepalen is nog niet bij regulier hulpverlenend Nederland doorgedrongen. Ik heb een klein onderzoekje gedaan onder heel wat hulpverleners aan de hand van twee simpele vragen:

  1. Kom je veel stiefproblematiek tegen in je werk? Antwoord: ja!
  2. En heb je er in je opleiding (psychologie, (ortho)pedagogiek, maatschappelijk werk) ook les in gehad hoe anders die is dan een kerngezin? Antwoord: Nee! 

Er is dus nog veel te doen. Nederland heeft een kennisachterstand, en daar gaat mijn missie over.

Het stiefsysteem is ook een rijk systeem vol ervaringen.

Als het om insluiten gaat, mag het ook gaan, naast de moeilijkheden en uitdagingen, om de dingen die goed gaan. Samen moeilijkheden overwinnen als partners, kan ook juist erg verbinden en een helende ervaring geven. Een sterk voorbeeld voor kinderen die in deze omgeving opgroeien. Een stiefverzorger (wij geven er die naam aan in het boek) kan ook een heel veilig nieuwe hechtingsfiguur zijn voor een kind; een extra rolmodel in het leven van een kind. Een kind leert in een stiefsysteem veel als het gaat om het aangaan van nieuwe diverse sociale verbindingen.

Mijn boodschap met de Stiefacademie is in de eerste plaats dat we niet heel hard hoeven te werken om naar de buitenkant een fantastisch plaatje te laten zien. Het is ingewikkeld en wanneer we dat erkennen kunnen we er ook mee werken. Ik vind het ook belangrijk dat mensen die niet in een samengesteld gezin leven zich dit realiseren. Zij kunnen echt nog zeggen “je wist toch waar je aan begon? Je wist toch dat hij kinderen had?” En dus mogen we het ook niet meer moeilijk vinden. Van mij mogen we hier echt wat in ontspannen. 

De relatie met mijn stiefmoeder was belangrijk voor me

Op dit moment volg ik weer een opleiding bij Phoenix (waar ik geleerd heb systemisch te kijken) en op een ochtend na een trainingsdag, kwam er een diep verdriet naar boven die ging over mijn ‘stiefmoeder’ die nu niet meer in mijn leven is. Ik ben mijn moeder verloren op mijn 17de, ze was 41. Na diep droevenis kwam mijn stiefmoeder in ons leven en bracht lichtheid. Ik vergelijk haar wel eens met Maria uit de film ‘De sound of music’. Ook zij bracht weer vrolijkheid in een rouwend gezin. En ik kon me tot haar/de vriendin van mijn vader verhouden. Wilde ook dennenappels op haar stoel leggen als zij op de plek van mijn moeder ging zitten, maar ik ben vooral van haar gaan houden en heb van haar mogen leren. Ik vond haar zo mooi vanbinnen en vanbuiten, vond het zo’n goede keus van mijn vader. Ik hechtte me aan haar. Ze voelde veilig in een tijd waar veel onveiligheid aan vooraf ging. En zij hield ook van mij. Maar helaas, na een paar jaar gingen zij en mijn vader uit elkaar. Ik had dat als feit aan te nemen en gedroeg me daar ook naar (en richtte me daarin weer op mijn vader). We schreven elkaar een brief ter afscheid die zij ondertekende met ‘je ex-stiefmoeder’. Ik geloof niet dat ik er destijds om gehuild heb. Maar nu, op deze ochtend tijdens mijn opleiding, voelde ik wat voor impact het op me heeft gehad. Die huilbui, waarbij ik het verlies van een belangrijke vrouw in mijn leven voor het eerst echt heb toegestaan te voelen. Ik heb nu de pijn, de rouw, het verlies vanuit mij als het kind gevoeld. Ik heb deze ervaring, de pijn van het verlies van mijn stiefmoeder van wie ik ben gaan houden, recent pas geïnitieerd in kracht en wijsheid. Die wijsheid en liefde, voor mijn moeder, vader en stiefmoeder, neem ik nu met mij mee in mijn werk voor de stiefkinderen.

Wil je Karin een persoonlijk berichtje sturen? Mail haar dan op:  karin@stiefacademienederland.nl

Website: www.stiefacademienederland.nl

Haar boek “De mijne zijn de liefste”, over dynamieken in samengestelde gezinnen en hoe we kinderen hierin kunnen begeleiden.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll To Top